Često se govori o ogromnom uticaju Adolfa Hitlera na njemačko društvo i da mali broj ljudi Njemaca nije podlegao njegovom manipulativnom ,,magijskom“ uticaju. U taj mali broj spadali su članovi tajnog antinacističkog društva Bijela ruža, koje je brojalo mali broj članova, a najistaknutiji među njima su bili Aleksandar Šmorel, Hans i Sofi Šol. Radi se o izuzetno interesantnim ljudima, pretečama pankera na neki način.
Sofi i Hans Šol su bili mladi ljudi, nastradali u nacističkoj Njemačkoj giljotiranjem. Sofi je imala samo 21 godinu, njen brat Hans je bio nekoliko godina stariji. Rođeni su u luteranskoj intelektualnoj porodici, koja se vrlo držala hrišćanskih načela. U početku poput mnogih Njemaca prihvatili su nacional-socijalizam i Hitlera, zbog čega je njihov otac bio šokiran. Ali kao vrlo liberalni, skloni umjetnosti, imali su veliki broj prijatelja Jevreja, nijesu mogli dugo da ostanu vjerni Hitleru. Vjerovatno se radilo o nekoj spoljašnjoj fasciniranosti nacistima, pošto su bez obzira na njihove pogubne ideje, imali, zaista, neobičnu harizmu i stil odijevanja, komunikacije, kakav do tada nije viđen. Jednom je Dejvid Bouvi proučavajući njemačku arhikteturu, dok je bio u toj državi, zainteresovao se i za Hitlera, njegove govore i ideje, rekao “Hitler je prva pop zvijezda“. Što znači da je vrlo bitna propaganda i način na koji se nešto izlaže, a ljudi koji imaju talenat, da pri tom nemaju osnovna moralna načela, mogu biti pogubni.
Rad organizacije se sastojao u jednostavnom, ali opasnom djelovanju, pisanju letaka u kojima su se citirali djelovi Biblije, Getea, Novalisa, Šelinga i drugih njemačkih i evropskih intelektualaca, a ove letke su slali univerzitetskim profesorima, studentima, intelektualcima. Pored ovoga istakli su se pisanjem grafita po zgradama sa natpisima “ Dolje Hitler“, “Hitler masovni ubica“, “Apel njemačkom narodu“. A posebnu su pažnju i gnijev nacista privukli kada su neke od ovih grafita napisali na spomeniku podignutom u čast stradalih nacističih vojnika.
Aleksandar Šmorel, rođen u Rusiji 1917.godine od oca Njemca rođenog u toj zemlji i majke Ruskinje. Kršten je u Ruskoj Pravoslavnoj Crkvi. Kao malom djetetu umire mu majka, a otac mu se ponovo ženi za Njemicu, takođe, rođenoj u Rusiji. Sele se za Njemačku 1921.godine. Po dolasku nacista na vlast, Šmorel biva prinuđen da Hitleru da zakletvu, što nerado prihvata, tačnije u početku odbija, ali po nagovoru oca pristaje. Zbog ovoga se posle gorko kajao, pošto je bio izuzetno religiozan, pitao se, kako će mu to Bog oprostiti…
Studira medicinu, a kao vojni ljekar odlazi na Istočni front. Tamo svjedoči o okrutnosti njemačkih vojnika prema stanovnicima SSSR. U tajnosti je obilazio mnoge ruske seljake u toku noći.
Nakon povratka u Njemačku, nastavlja sa antinacističkim aktivnostima. Prije njega bivaju uhvaćeni Hans i Sofi Šol i osuđeni kao izdajnici na kaznu smrću giljotiranjem. Na dan njihove sahrane uhapšen je Aleksandar Šmorel. Prilikom isljeđivanja od strane Gestapa, kazaće, “ ja sam istinski sljedbenik Ruske Pravoslavne Crkve“. Pred pogubljenje posjetio ga je sveštenik Aleksandar(Lovči), pripadao je Ruskoj Zagraničnoj Crkvi u Njemačkoj, koji ga je ispovijedio i pričestio. Sveštenik je bio čitavo vrijeme sa njim, a on se molio Bogu. Bio je istaknuti carista i neprijatelj boljševika.
Zajedno sa Kurtom Huberom pogubljen je na giljotini, 13. jula 1943. u minhenskom zatvoru Štadelhajm. Sahranjen je po pravoslavnom obredu na minhenskom groblju Perlaher Forst. U januaru 2014. u Njemačkoj je pronađena giljotina na kojoj ubijen Aleksandar Šmorel.
Aleksandar Šmorel je kanonizovan 4./5. februara 2012. godine u minhenskom Hramu Novomučenika i ispovjednika Ruskih. Činom kanonizacije načalstvovao je visokopreosvećeni Arhiepiskop berlinsko-njemački dr Marko. Na inicijativu Arhepiskopa Marka, Šmorel je 2007. proglašen svetim na nivou Berlinsko-njemačke eparhije Ruske Zagranične Crkve. On je prvi kanonizovani svetitelj nakon obnove kanonskog opštenja između Moskovske Patrijaršije i Ruske Zagranične Crkve. Praznuje se 13. jula po gregorijanskom kalendaru.
Ovi mladi ljudi su dokaz da se može biti čovjek i u najtežim vremenima u dotadašnjoj istoriji čovječanstva i pokazati bunt i otpor nečovještvu, a koji je svojstven mladosti.
Mnogi su kasnije pokušali da ih imitiraju, posebno Sofi Šol, čak su i javno iznosile mnoge ličnosti izjave, da su oni nova Sofi. Ali Sofi, njen brat Hans i Aleksandar Šmorel, pa i ostali članovi “Bijele ruže“, bili su autentični, a, teško je biti takav.
Miloš Lalatović
